Philosophy Geek
Της
Στέλλας Χριστομόγλου

Χαμογελάμε.

Από ευτυχία.

Από ανάγκη.

Από συνήθεια.

Από αμηχανία.

Από φόβο.

Σαν ένδειξη (όχι πάντα πραγματικής) συμπάθειας.

Για να κάνουμε κάποιον/α άλλο/η να χαμογελάσει.

Για να καταφέρουμε αυτό που θέλουμε.

Γιατί κάτι όμορφο συνέβη στη ζωή μας.

Γιατί είδαμε κάποιον δικό μας άνθρωπο μετά από καιρό.

Ειρωνικά.

Δείχνοντας το ενδιαφέρον μας για κάποιο πρόσωπο ή συζήτηση.

Με σφραγισμένα χείλη.

Με επίδειξη των δοντιών μας.

Με αγάπη.

Με μίσος.

 

Υπάρχουν τόσοι και άλλοι πολλοί λόγοι και τρόποι για να χαμογελάσουμε. Άλλες φορές γιατί πραγματικά το αισθανόμαστε, άλλες για να μη δείξουμε τι κρύβουμε πίσω από αυτή τη “μάσκα” που φοράμε στο πρόσωπό μας και άλλες γιατί απλά επιδιώκουμε κάτι μέσα από αυτό το χαμόγελο.

Υπάρχει σαφής διάκριση, λοιπόν, ανάμεσα στα υγιή-αληθινά και τα ψεύτικα χαμόγελα. Μερικοί άνθρωποι καταλαβαίνουν τη διαφορά αμέσως, ειδικά αν αφορά κοντινά τους πρόσωπα ή ανθρώπους που βλέπουν συχνά, σε καθημερινή ας πούμε συχνότητα στη δουλειά, στο γραφείο, στο σούπερ μάρκετ. Ακόμα και εκείνοι, όμως, δεν είναι πάντα σε θέση να ξεχωρίσουν όλα τα χαμόγελα των ανθρώπων τριγύρω τους.

Μια άσχημη ημέρα στη δουλειά μπορεί να φανεί στο κουρασμένο χαμόγελο ή ημι-χαμόγελο του πατέρα όταν γυρνάει στο σπίτι. Στην έκφραση της μητέρας το βράδυ μετά από την εργασία/ψώνια/οικιακές δουλειές/φροντίδα των παιδιών της. Στο παιδάκι που πήρε το δώρο γενεθλίων του από το/η νονό/α του. Στον έφηβο/φοιτητή που βγαίνει για καφέ αλλά φαίνεται πως κάτι μέσα του τον απασχολεί. Στη γιαγιά ή τον παππού που προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα κι αυτό το μήνα, αλλά δεν τα καταφέρνουν πολύ καλά και τους ακούς να συζητούν στο σούπερ μάρκετ, στη λαϊκή, στο καφενείο.

Κι όμως, αν ξέραμε πόσο καλό μας κάνει να χαμογελάμε, τόσο στη σωματική όσο και στην ψυχική υγεία μας. Καταρχήν, μας ηρεμεί…στην κυριολεξία! “Πέφτουν” οι καρδιακοί παλμοί και “χαλαρώνει” η καρδιά μας. Ελαττώνει το άγχος/στρες, ενώ πολλές φορές επιδρά ως παυσίπονο και κατευνάζει τα λυπημένα συναισθήματα του ανθρώπου. Πιστεύεται ότι αυξάνει τη διάρκεια της ζωής – σύμφωνα με μελέτες, μέχρι και 7 έτη! – και επίσης ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Από την άλλη, συμβάλλει στην ελάφρυνση ενός βαρέως κλίματος – με άλλα λόγια, μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο στο “σπάσιμο” του πάγου σε μια παρέα – και στο χτίσιμο μιας φιλίας, μιας συνεργασίας, μιας νέας αρχής. Στο παρελθόν, χρησιμοποιούνταν από μέλη ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων ως επίδειξη δύναμης και ισχύος.

Και είναι αλήθεια πως συχνά, βλέποντας άτομα γύρω μας να χαμογελάνε ή να γελάνε, μας έρχεται και εμάς αυθόρμητα, και μη, η επιθυμία να το κάνουμε. Εμφανίζουμε ξαφνικά μια χαρούμενη διάθεση, καθώς μας παρασέρνει το κλίμα, και χαλαρώνουμε. Όχι απόλυτα, όχι για το υπόλοιπο της ημέρας, αλλά έστω για λίγα λεπτά ξεχνάμε τα προβλήματά μας και βρισκόμαστε σε έναν άλλο κόσμο, μακριά από τη γκρίνια, το άγχος, το στρες, το φόβο, τη θλίψη. Και τότε είναι ωραία.

 

Διάφορες έρευνες έχουν διεξαχθεί κατά τη διάρκεια των ετών αποκαλύπτοντας χρήσιμα στοιχεία για ποικίλες καταστάσεις. Για το πόσο επηρεαζόμαστε από τις κοινωνικές συνθήκες, για τη σχέση μεταξύ χαμόγελου – δύναμης, για τις οικονομικές απολαβές των μετέπειτα ενηλίκων – τώρα ανηλίκων, για την υγεία όσο και τη γονιμότητα των γυναικών, συχνά μέχρι και τη γαμήλια ευδαιμονία των ανθρώπων! Ωστόσο, υπάρχουν πάντα οι εξαιρέσεις, αυτά τα άτομα που δεν ανήκουν στην πλειοψηφία των παραπάνω αποτελεσμάτων μελετών.

Αυτούς τους ανθρώπους που κάτι στράβωσε, κάτι δεν έγινε όπως το περίμεναν, έχασαν ένα φίλο/σύντροφο/συγγενή, μια δουλειά, ένα σπίτι, μια περιουσία, αξίζει να τους χαμογελάσουμε, να τους πάρουμε μια αγκαλιά και να τους βοηθήσουμε να σταθούν στα πόδια τους και να κάνουν ένα βήμα παρακάτω από το “βάλτο” στον οποίο έχουν κολλήσει.

Και όπως έχει πει ο γνωστός σε όλους μας και αγαπητός John Winston Ono Lennon,