Technology Geek
Του
Δημήτρη Πρασάκη

Σύγκριση της εγκεφαλικής δρατηριότητας του ασθενή που βρίσκοταν σε κώμα για 15 χρόνια (αριστερά) και μετά την θεραπεία (δεξιά)

Επιστήμονες του Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου Επιστημονικής έρευνας επανέφεραν μέρος της συνειδητότητας ενός άντρα που βρίσκοταν σε κώμα επί 15 χρόνια, χρησιμοποιώντας νευρική διέγερση.

Ο ασθενής απέχει ακόμα πολύ από την πλήρη αφύπνιση, αλλά η περίπτωση του επιδεικνύει ότι η συνείδηση μπορεί να επανακτηθεί μετά από πολύ μεγαλύτερα διαστήματα από όσο υποθέταμε μέχρι τώρα.

Το πνευμονογαστρικό νεύρο συνδέει το μυαλό με το έντερο, μαζί με άλλα μέλη του σώματος. Η διέγερση του μπορεί να βοηθήσει στη αντιμετώπιση της κατάθλιψης και της επιληψίας. Επίσης συμμετέχει στην διαδικασία αφύπνισης από τον ύπνο. Συνδέοντας αυτές τις δύο ιδιότητες του, η Δρ.Angela Sirigu αναρωτήθηκε αν θα μπορούσε επίσης να συμβάλλει στην επαναφορα ασθενών από κώμα.

Όσο περισσότερο ένας άνθρωπος βρίσκεται σε κώμα, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα να επαναφερθεί η συνείδηση του, ειδικά χωρίς την βοήθεια τρίτου. Συνεπώς η Sirigou και οι υπόλοιποι γιατροί διάλεξαν έναν ασθενή που έχει πέσει σε κώμα πριν από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να μπορούν εύκολα να υποθέσουν ότι τυχόν βελτίωση της κατάστασης του, οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στις δικές τους παρεμβάσεις. Ο συγκεκριμένος ασθενής ήταν θύμα τροχαίου στην ηλικία των 20 και τώρα, 15 χρόνια μετά δεν ανταποκρίνεται.

Έπειτα από έναν μήνα διεγέρσεων του πνευμονογαστρικού νεύρου με ηλεκτρισμό έντασης περίπου ενός μιλιαμπέρ, ο άντρας είναι ικανός να κουνήσει το κεφάλι του, μετά από εντολή των γιατρών. Τα μάτια του είναι ικανά να ακολουθήσουν κινούμενα αντικείμενα και φαίνεται να μένει περισσότερο χρόνο ξάγρυπνος, αν κάποιος του κάνει ανάγνωση. Τέλος ενστικτωδώς γουρλώνει τα μάτια του όταν κάποιος πλησιάζει απότομα το κεφάλι του. Η Sirigu αναφέρει στο Current Biology ότι το ηλεκτροκεφαλογράφημα έδειξε επίσης αυξημένη εγκεφαλική δραστηριότητα.

Τα αποτελέσματα αυτά οδήγησαν τους γιατρούς να ενημερώσουν την κατάσταση του ασθενούς από “Μη-Ανταποκρινόμενος” σε “Ελάχιστη Συνειδητότητα” και την Sirigu να δηλώσει ότι “Η πλαστικότητα και η επιδιόρθωση του εγκεφάλου είναι δυνατή ακόμα και όταν η ελπίδα φαίνεται να έχει χαθεί.”

Οι παραπάνω εικόνες απεικονίζουν την εγκεφαλική δραστηριότητα τρείς μήνες πριν και μετά την διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου. Σύμφωνα με την επικρατούσα γνώμη, είναι σχεδόν αδύνατο εφόσον ένας ασθενής είναι σε κώμα 1 χρόνο να βελτιωθεί έπειτα. Το επίτευγμα αυτό λοιπόν είναι σημαντικό και αλλάζει τα δεδομένα.

Το πνευμονογαστρικό νεύρο επίσης προκαλεί την απελευθέρωση της ορμόνης ‘νορεπινεφρίνη’ (επίσης γνωστή ως νοραδρεναλίνη). Η νορεπινεφρίνη λειτουργεί επίσης ως νευροδιαβιβαστής, ενισχύοντας την μετάδοση πληροφορίας μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου. Η Sirigu και οι υπόλοιποι σημειώνουν ότι, εκτός από ελπίδες για την επαναφορά ασθενών, οι παρατηρήσεις τους παρέχουν σημαντικές πληροφορίες σε σχέση με το που βρίσκεται αυτό που ονομάζουμε “συνειδητότητα” στον εγκέφαλο.